EHT Mühendislik: Kendinden Regüleli Isıtma Sistemleri Tasarım Rehberi (Bölüm 2: Kılıf Seçimi ve Devre Tasarımı)

Özetle

BARTEC kendinden regüleli ısıtma kablolarında doğru dış kılıf seçimi (Poliürefin veya Floropolimer), sistemin kimyasal ortamda hayatta kalmasını sağlar. EHT Mühendislik olarak, boru hattının yanı sıra vana ve flanşlar için gereken ekstra ısıtıcı metrajlarını hesaplayarak, tehlikeli sahalar (Ex-proof) için güvenli ısıtma devreleri tasarlıyoruz.

Adım 5: Uygun Dış Kılıf (Outer Jacket) Malzemesinin Seçimi

Endüstriyel tesislerde ısıtma kablolarının arızalanmasının en yaygın nedeni aşırı sıcaklık değil, agresif kimyasal korozyondur. BARTEC kendinden regüleli ısıtıcılar, maruz kalacakları kimyasal ortama uygun iki farklı dış kılıf seçeneği sunar.

Sahadaki testlerimizde ve saha tecrübelerimizde net olarak gözlemledik ki, petrol ve gaz endüstrisinde yanlışlıkla Poliürefin (CR) kılıf kullanılması kılıf erimesine ve izolasyon hatalarına yol açmaktadır. Organik kimyasalların (petrol, solventler) bulunduğu sahalarda Floropolimer (CT) kılıf kullanımı zorunludur.

Adım 6-9: Gerekli Isıtıcı Kablo Uzunluğunun (Metrajın) Belirlenmesi

Gerekli ısıtıcı kablo uzunluğu sadece boru metrajına eşit değildir. Doğru bir EHT Mühendislik tasarımı; boru üzerindeki vanalar, pompalar, flanşlar, boru mesnetleri (pipe supports) ve bağlantı kitleri (connection kits) için ekstra kablo paylarını (allowance) içerir.

Kablo Payı (Allowance) Tablosu (Tablo H Özeti)

(Örnek değerler DN25 (1") boru içindir. Detaylı çaplar için tam Tablo H'ye başvurunuz.)

• Bağlantı Kitleri: Her bir güç bağlantı kiti ve sonlandırıcı (end seal) için 0.5 m

• Pompalar: DN25 için 2.1 m

• Vanalar: DN25 için 0.6 m

• Flanşlar ve Mesnetler (Pipe Supports): DN25 için her birine 0.3 m

Örnek Hesaplama:

50 metre düz boru (DN25), 1 pompa, 2 vana, 6 flanş, 24 boru mesneti ve 1 güç/1 sonlandırma kiti içeren bir hat için:

• Boru uzunluğu: 50 m

• Bağlantı Kitleri: 2 x 0.5 m = 1.0 m

• Pompa + Vana + Flanş + Mesnet = (1 x 2.1) + (2 x 0.6) + (6 x 0.3) + (24 x 0.3) = 12.3 m

• Toplam Isıtıcı Uzunluğu = 50 + 1.0 + 12.3 = 63.3 metre

Adım 10: Maksimum Devre Uzunluğu ve Sigorta Seçimi

Her bir ısıtma devresinin bağlanabileceği maksimum bir uzunluk sınırı vardır. Bu sınır, devreye alma sıcaklığına (start-up temperature), sigorta akım değerine (C tipi eğri zorunludur) ve kablonun güç çıkışına bağlıdır.

Eğer toplam hesaplanan kablo uzunluğu (örn. 63.3 m), seçilen sigorta için tabloda belirtilen maksimum izin verilen uzunluğu aşıyorsa, sistemi birden fazla ısıtma devresine bölmeniz veya daha büyük bir sigorta (kablo kapasitesi izin veriyorsa) seçmeniz gerekir. BARTEC HSB ve HTSB serileri için 16A, 20A, 25A, 32A ve 50A sigortalara göre detaylı uzunluk tabloları (Tablo I ve Tablo J) tasarım rehberinde mevcuttur.

Adım 11-12: Kontrol ve İzleme Ekipmanlarının Seçimi

Enerji tasarrufu sağlamak ve sıkı sıcaklık toleranslarını (tight temperature control) korumak için uygun termostat/kontrolör seçimi kritik bir mühendislik kararıdır. BARTEC sistemleri iki temel kontrol yaklaşımı sunar:

1. Ortam Duyarlı Kontrol (Ambient Sensing): Ortam sıcaklığı belirli bir set değerinin altına düştüğünde sistemi açar. En çok donmaya karşı koruma sistemlerinde (freeze protection) tercih edilir. Akış (flowing) durumu önemli değildir.

2. Hat Duyarlı Kontrol (Line Sensing): Boru yüzeyindeki sıcaklığı ölçerek sistemi kontrol eder. Proses sıcaklık muhafazası (temperature maintenance) için gereklidir. Akış olan ve olmayan boru kollarında ayrı termostatlar gerekebilir.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

CT (Floropolimer) kılıfın CR (Poliürefin) kılıftan farkı nedir?

CR kılıflar su bazlı ve inorganik kimyasallara karşı koruma sağlarken, CT kılıflar yüksek korozyon direnci gerektiren petrokimya tesislerinde organik kimyasallara ve çözücülere karşı tam bariyer koruması sağlar.

Vana ve flanşlarda ekstra kablo payı (allowance) bırakmazsak ne olur?

Isıtma kablosu, vana gövdesindeki büyük kütlenin ısı kaybını karşılayamaz ve bu noktalarda lokal donmalar veya sıcaklık düşüşleri meydana gelir (cold spots). Ayrıca bakım sırasında vananın sökülebilmesi için gereken esneklik sağlanamaz.

Ortam duyarlı (Ambient Sensing) kontrol ile proses sıcaklık muhafazası yapılabilir mi?

Genellikle hayır. Ortam duyarlı kontrol sadece dış hava sıcaklığına bakar. Proses akışkanının boru içindeki kritik bir sıcaklıkta (örn. 60°C) tutulması gerekiyorsa, doğrudan boru yüzeyini ölçen hat duyarlı (Line Sensing) bir termostat (örn: PBTW-200-E) kullanılmalıdır.